Chế độ quân chủ lập hiến là gì ? So sánh quân chủ chuyên chế và quân chủ lập hiến ?

1. Chế độ quân chủ là gì?

Chế độ quân chủ là hình thức chính quyền của các nhà nước sở hữu nô lệ, phong kiến ​​và tư sản; nó thể hiện sự tổ chức, quản trị và trật tự của các cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất và mối quan hệ qua lại giữa các cơ quan này. Đặc điểm chính của chính quyền trung ương là quyền lực tối cao của nhà nước tập trung toàn bộ hoặc một phần vào tay nguyên thủ quốc gia và được kế thừa theo nguyên tắc kế vị. Các cơ quan lập pháp được chia thành tuyệt đối (hoặc chuyên quyền) và hạn chế. Dưới quyền lực tuyệt đối, nguyên thủ quốc gia (vua) có quyền lực tối cao, vô hạn và nắm quyền quyết định cuối cùng đối với mọi việc. Trong chế độ quân chủ hạn chế, nhà vua chỉ có một phần quyền lực tối cao, vì bên cạnh nó là cơ quan quyền lực nhà nước (ví dụ: nghị viện của nhà nước tư sản có chế độ quân chủ).

Trong số các chế độ sở hữu nô lệ ở phương đông, chế độ quân chủ tuyệt đối là tiêu biểu nhất (Trung Quốc cổ đại, Ai Cập, Babylon, Ba Tư …). Đảng Cộng sản Trung Quốc xuất hiện ở Athens vào thế kỷ thứ 5 và thứ 6 trước Công nguyên, cơ quan quyền lực nhà nước được bầu ra và hoạt động theo các nhiệm kỳ. Quân đoàn phong kiến ​​trải qua hai giai đoạn phát triển rõ rệt là quân chủ phân quyền và quân chủ tập trung. Trong một chế độ quân chủ phi tập trung, các lãnh chúa phụ thuộc lẫn nhau và có nhà nước riêng để kiểm soát chính quyền trung ương. Trong chế độ quân chủ tập trung, quyền lực nhà nước trung ương được củng cố dưới sự kiểm soát của nhà vua nhằm phát triển kinh tế, thương mại và củng cố quyền lợi của vua và quý tộc.

Bạn đang xem: Che do quan chu lap hien la gi

“Một hệ thống chính trị trong đó tất cả quyền lực nhà nước tập trung vào tay một người thừa kế ngai vàng, được gọi là vua, hoàng đế hoặc quân chủ. – Chế độ quân chủ tuyệt đối, quân chủ tuyệt đối: Không có hạn chế về quyền lực đối với nhà vua. Ngoài ra, còn có các vị quan là cố vấn và thực thi, nhà vua quyết định mọi việc, không chịu trách nhiệm về bất cứ việc gì và bất cứ ai (giống như các nước phương Đông và phương Tây trong thời kỳ phong kiến.

– Chế độ quân chủ đại diện giai cấp: bên cạnh nhà vua có cơ quan đại diện giai cấp (ở Pháp là quý tộc, tăng lữ và thị dân), ở một số nước châu Âu (Pháp, Nga, Anh, …). Chế độ quân chủ đại diện giai cấp ra đời trong thời kỳ quá độ từ chế độ phong kiến ​​cát cứ sang chế độ phong kiến ​​tập trung. Các đại diện của giai cấp vừa ủng hộ nhà vua chống lại các lãnh chúa địa phương vừa làm việc để hạn chế quyền lực của nhà vua để bảo vệ lợi ích của họ (ví dụ: thuế cố định). Hệ thống này chỉ tồn tại một thời gian ở một số nước Châu Âu.

– Quân chủ lập hiến (quân chủ hạn chế): quyền lực của vua bị giới hạn bởi hiến pháp; quốc gia có nghị viện, nội các … Cũng giống như hệ thống đại nghị, nhà vua đóng vai trò là nguyên thủ quốc gia. , giống như mỗi quốc gia có quyền hạn khác nhau Giống như tổng thống. “

2. Chế độ quân chủ lập hiến là gì?

Chế độ quân chủ lập hiến là một hệ thống chính trị trong đó quyền lực của vua (hoàng đế, hoàng hậu, quân chủ …) bị giới hạn bởi quyền lập pháp của nghị viện.

Trong chế độ quân chủ lập hiến, quyền lực của nhà vua là chính thức và mang tính nghi lễ; nhà vua, với tư cách là nguyên thủ quốc gia, là biểu tượng của đất nước, quyền lập pháp được trao cho quốc hội, quyền hành pháp được trao cho chính phủ, và quyền tư pháp được trao cho tòa án.

Chính thể quân chủ lập hiến là một hình thức nhà nước tư sản truyền thống, đặc biệt, có tính lịch sử đối với một số nhà nước tư sản. Hiện 1/4 số nước trên thế giới vẫn duy trì chế độ quân chủ lập hiến, trong đó có các nước tư bản phát triển như Anh, Hà Lan, Tây Ban Nha, Nhật Bản, Thái Lan …

Xem thêm: Hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K) năm 2022 của 63 tỉnh thành

Chế độ quân chủ lập hiến là một hình thức chính phủ trong đó quân chủ (thường là vua hoặc nữ hoàng) đóng vai trò là nguyên thủ quốc gia theo các tiêu chí của hiến pháp thành văn hoặc bất thành văn. Trong chế độ quân chủ lập hiến, quyền lực chính trị được chia sẻ bởi một chính phủ được tổ chức hợp hiến như quân chủ và nghị viện. Chế độ quân chủ lập hiến đối lập với chế độ quân chủ tuyệt đối, nơi quân chủ có tất cả quyền lực đối với chính phủ và nhân dân. Ngoài Vương quốc Anh, một số ví dụ về chế độ quân chủ lập hiến hiện đại bao gồm Canada, Thụy Điển và Nhật Bản.

3. Chế độ quân chủ lập hiến phân tán

Tương tự như cách Hiến pháp Hoa Kỳ mô tả quyền hạn và nhiệm vụ của Tổng thống Hoa Kỳ, Hiến pháp Hoa Kỳ liệt kê các quyền hạn của quốc vương với tư cách là nguyên thủ quốc gia. Chế độ quân chủ lập hiến.

Trong hầu hết các chế độ quân chủ lập hiến, quyền lực chính trị của quốc vương (nếu có) là rất hạn chế và nhiệm vụ của họ chủ yếu mang tính chất nghi lễ. Thay vào đó, quyền lực thực sự của chính phủ được thực hiện bởi Nghị viện hoặc một cơ quan lập pháp tương tự do Thủ tướng giám sát. Trong khi quốc vương có thể được coi là nguyên thủ quốc gia “mang tính biểu tượng” và chính phủ có thể hoạt động về mặt kỹ thuật dưới danh nghĩa nữ hoàng hoặc vua, thủ tướng thực sự điều hành đất nước. Thật vậy, người ta đã nói rằng một chế độ quân chủ lập hiến là một “quân chủ chết”.

Đó là sự dung hòa giữa niềm tin mù quáng vào huyết thống của các vị vua và hoàng hậu, những người thừa kế quyền lực và niềm tin vào sự khôn ngoan chính trị của người cầm quyền, chế độ và những người cai trị. Các chế độ quân chủ lập hiến hiện đại thường là sự pha trộn giữa chế độ quân chủ và dân chủ đại diện.

Ngoài việc là một biểu tượng sống động của sự thống nhất, niềm tự hào và truyền thống dân tộc, một chế độ quân chủ lập hiến (tùy thuộc vào hiến pháp) có thể có quyền giải tán chính phủ nghị viện hiện tại hoặc sự đồng ý của hoàng gia đối với hành động của quốc hội. Nhà khoa học chính trị người Anh Walter Bagehot đã lấy hiến pháp của mình làm ví dụ và liệt kê ba quyền chính trị của một chế độ quân chủ lập hiến: “quyền tham khảo ý kiến, quyền khuyến khích và quyền cảnh báo”.

4. Chủ nghĩa hợp hiến và chế độ quân chủ tuyệt đối

4.1 Hiến pháp

Chế độ quân chủ lập hiến là một hình thức chính phủ hỗn hợp, trong đó vua hoặc nữ hoàng với những quy định hạn chế về quyền lực chính trị được kết hợp với một cơ quan quản lý lập pháp như quốc hội để đại diện cho mong muốn và ý kiến ​​của người dân.

4.2 Tuyệt đối

Chế độ quân chủ tuyệt đối là một hình thức chính phủ trong đó vua hoặc nữ hoàng cai trị với đầy đủ quyền lực chính trị và lập pháp không hạn chế và không hạn chế. Dựa trên quan niệm cổ xưa về “thần quyền của vua”, tức là vua có được quyền lực từ thần linh, chế độ quân chủ chuyên chế vận hành theo lý thuyết chính trị chuyên quyền. Ngày nay chỉ còn lại Thành Vatican, Brunei, Swaziland, Saudi Arabia, Swaziland và Oman.

Sau khi Magna Carta được ký kết vào năm 1512, các chế độ quân chủ lập hiến bắt đầu thay thế các chế độ quân chủ tuyệt đối vì một số lý do, bao gồm các vị vua và hoàng hậu thường yếu đuối, sự nhu nhược hoặc chuyên chế của họ, không đáp ứng được nhu cầu công cộng khẩn cấp và Từ chối giải quyết những bất bình chính đáng của người dân.

5. Chế độ quân chủ lập hiến hiện tại

Xem thêm: Phần Mềm Hack Zing Xu Không Cần Thẻ Đơn Giản Nhất Hiện Nay

Ngày nay, 43 trong số các quốc gia quân chủ lập hiến trên thế giới là thành viên của Khối thịnh vượng chung các quốc gia, một tổ chức hỗ trợ liên chính phủ cho 53 quốc gia do quốc vương đương nhiệm của Vương quốc Anh lãnh đạo. Một số ví dụ được biết đến nhiều nhất về các chế độ quân chủ lập hiến hiện đại này bao gồm các chính phủ của Vương quốc Anh, Canada, Thụy Điển và Nhật Bản.

5.1 Vương quốc Anh

Vương quốc Anh bao gồm Anh, Wales, Scotland và Bắc Ireland. Đây là một quốc gia quân chủ lập hiến với Nữ hoàng hoặc Vua là nguyên thủ quốc gia và Thủ tướng là nguyên thủ quốc gia. Hình thức chính phủ là của Quốc hội Anh. Nghị viện có tất cả các quyền lập pháp và bao gồm Hạ viện, có các thành viên do nhân dân bầu ra và Hạ viện bao gồm các thành viên đã bổ nhiệm hoặc kế nhiệm ghế của họ.

5.2 Canada

Trong khi quốc vương Anh cũng đóng vai trò là nguyên thủ quốc gia của Canada, người dân Canada được điều hành bởi một Thủ tướng được bầu chọn và một Hội đồng lập pháp. Tại Quốc hội Canada, tất cả các đạo luật đều do hạ viện được bầu ra đề xuất, luật này phải do thượng viện bổ nhiệm, tức là do hoàng gia chỉ định.

5.3 Thụy Điển

Mặc dù Quốc vương Thụy Điển là nguyên thủ quốc gia, nhưng ông không có bất kỳ quyền lực chính trị rõ ràng nào và chủ yếu đóng vai trò nghi lễ. Tất cả các quyền lập pháp thuộc về riksdag, một cơ quan lập pháp bao gồm các đại diện dân cử.

5.4 Nhật Bản

Trong chế độ quân chủ lập hiến đông dân nhất thế giới, hoàng đế Nhật Bản không có vai trò lập hiến trong chính phủ và được giao các nhiệm vụ mang tính chất nghi lễ. Được thành lập vào năm 1947 trong thời kỳ người Mỹ chiếm đóng Nhật Bản sau Thế chiến thứ hai, hiến pháp Nhật Bản quy định một cơ cấu chính phủ tương tự như của Hoa Kỳ.

Cơ quan hành pháp được giám sát bởi một thủ tướng được chỉ định bởi hoàng gia, người kiểm soát chính phủ. Nhánh Lập pháp, được gọi là Quốc hội, là cơ quan dân cử lưỡng viện bao gồm Hạ viện và Hạ viện. Tòa án tối cao Nhật Bản và một số tòa án cấp dưới tạo thành cơ quan tư pháp, hoạt động độc lập với các nhánh hành pháp và lập pháp.

6. Điểm giống và khác nhau giữa chuyên chế và quân chủ lập hiến?

– Điểm giống nhau: Cả hai chế độ đều có vua

– Khác nhau:

+ Một chế độ quân chủ tuyệt đối vì vu có mọi quyền lực.

Xem thêm: ĐBQH Phạm Quang Thanh: Ít nhất tôi cố gắng làm tròn vai

<3

Viết một bình luận